\ pɔ̃ \
noun, animal, cattle
હકડ઼ો ચૉપ્પો જોકો દૂધ ડૅ
ગોંથી નંઢો ચૉપ્પો
Cattle that gives milk
Smaller animal than a cow
Category: traditional
સેરી / Street / Road
\ sɛɾĩ \
noun, space, location
હેડ઼ી ચીજ જોકો હકડ઼ી જગાથી બે જગા વનેલા ડે
જમીનતે લકીર જનતે હલે સગાજે ને પસાર થે વા જે
હલેજી જગ્યા
An object that allows passage from one place to another
A line on the ground on which one can walk and pass through
A space to walk
- સેરીયું સન્ની વે ત સામેથી કોઈ અચ્ચે, ત અચ-વન કરેલા કટાળો થીયે = When streets are narrow, then passing through them is difficult
દીપળો / Leopard
નૉં / Claw / Nail
\ nɒ̃ \
noun, bodypart, animal part
હથ-પગજો છલ્લો ભાગ
નંઢૉ ભાગ આંગળીજે અંતતે
The part at the end of limbs
Small growth on the fingertips
- કોત્તેજા નૉં વધેલા અઈં = Dog’s claws are becoming long
તાવીઝ જેળીતે વપ્રાજે
Used as a charm
મચ્છીમાર / Fisherman
\ mʌt͡ʃʰimaɾ \
noun, profession, person
કોઈ જોકો મચ્છી પકડેને વેચે કા ત ખાય
કોઈ માળુ જોકો દરિયેમેં કા ત નદીમેં વનેને મચ્છી ગને
Someone who catches fish to sell or eat
A person who goes to the sea or river to get fishes
- મચ્છીમાર દરિયેમેં ફસાણો આય = the fisherman is stuck in the sea
- મચ્છીમાર ભેગા થ્યા અઈં = fishermen have gathered
નાગ / Cobra
\ nag \
noun, animal, reptile
ફેણ વારો વડો સપ્પ
જેહેરીલો સપ્પ જોકો બ્યા સપ્પ ખાય
A big snake with a hood
Poisonous snake which eats other snakes
- નાગ પંઢજી ફેણ ઓંચી કરેને વઠો વો = The Cobra is seated with its hood reared
ભારતજો રાષ્ટ્રીય સરિસૃપ
સપેરે સાથે દસજે
India’s National Reptile
Seen with snake-charmers
સિં / Lion
\ sĩʰ \
noun, animal, mammal
હકડ઼ી વડી મન્ની જોકો શિકાર કરે
હેંડો પ્રાણી જનજે ગડેતે જચ વાળ વે
જંગલજો રાજા
A big cat that hunts
An animal with thick fur hair around its neck
King of the jungle
- સિંથી મૂકે ધ્રા લગે = I am afraid of lions
idiom, metaphor
બહાદુર જણ
A brave person
- તુ ત મુજો સિં પોત્તર અઇયેં = You are my brave son
મેં / Buffalo
\ mʰɛ̃ \
noun, animal, cattle
કારી ચમળી વારો ચૉપ્પો જોકો દૂધ ડૅ
ગોં થી વડો ચૉપ્પો
A dark skinned cattle animal which gives milk
Bigger cattle than a cow
- મેઁ કાલ વિયાણી આય = The buffalo is pregnant.
જોલો / Bag
noun, object
\ dʒʰolo \
લટકાય સગું હેડો વડો બટવો
સામાન રખેલા કપડેજો કા ટાટજો ભનેલો બનધન
A pouch that can be hung
A cloth or fibre-like enclosure to keep items
- તોજે જોલો ત ગચ ભારી આય = Your bag is very heavy
છાય / Buttermilk
noun, drink, uncountable
\ tʃʰɐj \
મખણ નકારેલો દૂધ કા દહીં
દહીં જંગેને મીઠો અને પાણી વજેને છાય ભને
Curd or milk from which butter is removed and churned
Churned curds with salt and water makes buttermilk
- ઘર્મી મેં છાય પીણી ખપે = During summers, one must drink buttermilk
Gala's Kutchi Dictionary 